دوستان می توانند جهت مشاهده قواعد طراحی سوال به ادامه مطلب مراجعه کنند.
قواعد تهيه سؤالهاي جورکردنی
|
ردیف |
قو ا عــــــد |
|
1 |
سعی کنیدپرسش ها یا پاسخ های یک سؤال همه به یک مفهوم، طبقه يازمینه مرتبط باشد . |
|
2 |
بين چهار تا هفت مورد در فهرست پرسش یا پاسخ سؤال ها گنجانده شود . |
|
3 |
تعداد سؤالها و پاسخها مساوی نباشد .( تعداد پاسخها حداقل یکی بیشتر از تعداد سؤالها باشد ) |
|
4 |
عبارتهای بلندتر باید بدنه اصلی را تشکیل دهد و عبارتهای کوتاه تر در ستون دوم قرار گیرد . |
|
5 |
در راهنمای سؤال ها نحوه ی عمل دانش آموزان را به دقت بنویسید . |
|
6 |
نصف مطلب یک سؤال را دریک صفحه ونصف دیگر آن را درصفحه ی دیگر قرار ندهید. |
|
7 |
فهرست پاسخ ها را به صورت منطقی مرتب کنید .( نامها بر اساس حروف الفبا – تاریخ ها به ترتیب زمان واعدادازکوچک به بزرگ یا بالعکس ) |
|
8 |
در فهرست سؤال ها ی جورکردنی از کاربرد جملات ناتمام خودداری شود . |
|
9 |
همه ي پرسش ها و پاسخ های یک سؤال را در یک صفحه قرار دهید. |
|
10 |
پرسش ها را با شماره و پاسخ ها را با حروف مشخص کنید. |
|
11 |
فهرست پرسش ها و پاسخ ها نباید به گونه ای تهیه شوند که پاسخ های غلط کاملامشخص باشندودانش آموزان به راحتی آن ها را کنار بزنند. |
|
12 |
سعی کنیدپاسخ هایی را بنویسید که بیش از یک بار مورد استفاده قرار گیرند. |
|
13 |
همه پاسخ ها حتی پاسخ های اضافی به گونه ای باشند که برای دانش آموزان بی اطلاع از جواب درست جلوه کنند. |
قواعد تهيه سؤال های چند گزینه ای
|
ردیف |
قو ا عــــــد |
|
1 |
هر سؤال فقط یک هدف آموزشی را اندازه بگیردوشامل بخش مهمي از محتوای درس باشد. |
|
2 |
گزینه درست هر سوال یا باید تنها گزینه ی درست در میان سایر گزینه هاباشد یا از گزینه های انحرافی به طور قطع درست تر یا بهتر باشد . |
|
3 |
بیشتر از یک مسئله یا یک مطلب در هر سؤال قرار ندهید . |
|
3 |
برای اندازه گیری یادگیری سطوح بالاتراستفاده کنید، نه فقط یادآوری کلمه به کلمه |
|
4 |
از كاربرد اشاراتي كه منجربه حدس زدن پاسخ می شود خودداري كنيد(تنه سؤال و گزینه صحیح از بعضی جهات شبیه هم نباشند.) |
|
5 |
سؤالها کاملا روشن و واضح نوشته شود .ودرحد درک وفهم آنان باشد. |
|
6 |
از تکرار کلمات در گزینه ها خودداری کنید . |
|
7 |
مطلب اصلی به طور کامل در بدنه سؤال قرار گیرد . |
|
8 |
حتی الامکان همه گزینه ها متجا نس وبه موضوع واحدی مربوط باشند. |
|
9 |
سعی کنید برای اندازه گیری یادگیری سطوح بالاتر از موقعیت های تازه كه با مثال هاي كتاب وموقعيت هاي به كار رفته در كلاس متفاوت هستند ، استفاده کنید |
|
10 |
با انتخاب گزینه های انحرافی مناسب كه ظاهری منطقی دارندودرست جلوه می کنند، توجه آزمون شوندگان کم اطلاع را به آن ها جلب کنید . |
|
11 |
در سؤال هاي منفی ، کلمات منفی را برجسته کنید .( می توان زیر کلمات منفی خط کشید.) |
|
12 |
هر سؤال مستقل از سؤال دیگر نگارش شود .( پاسخ به یک سؤال نباید شرط لازم برای پاسخ دادن به سؤال دیگری باشد.) |
|
13 |
سعی کنیدطول گزینه هایک اندازه باشد.(وطول گزینه درست درسؤال های مختلف تغییرکند .) |
|
14 |
محل گزینه های درست درمیان گزینه ها به صورت تصادفی انتخاب شود . |
|
15 |
از نوشتن سؤال های منفی مضاعف ( سؤال و گزینه هردو منفی ) خودداری شود . |
|
16 |
تاحد امکان گزینه هایی همچون« همه موارد با لا» ،«همه ي آن چه که گفته شد» و نظایر آن خودداری شو د . |
|
17 |
بهتر است ازکاربرد متضادها صرف نظر کردویا از دو زوج متضاد برای سوال های چهار گزینه ای استفاده شود.مثال :بارش باران چه نوع تغییری است؟ فیزیکی مضر فیزیکی مفید شیمیایی مفید شیمیایی مضر |
|
18 |
تعداد گزینه های هر سؤال بین 3 تا 5 مورد باشد . |
|
19 |
سعی شودگزینه هایی هم چون« هیچ یک ازموارد بالا»،«هیچ یک ازآنها»ونظا یرآن به كار نبريد |
|
20 |
از گزینه ي نمی دانم استفاده نشود ( مگر برای آزمونهای تکوینی كه براي شناسايي مشكلات يادگيري وآموزش به كار مي روند و هدف نمره دادن نیست) |
|
21 |
سؤال هایی که به صورت جمله ناتمام نوشته می شود ، جاي خا لي را در قسمت پاياني سؤال قرار دهيد. |
|
22 |
سؤال ها را طوری بنویسید که همه ی گزینه ها از لحاظ دستوری با تنه ی سوال هماهنگی داشته باشند. به ویژه در رابطه با سوال هایی که متن آن ها نیمه تمام و پاسخ ها مکمل آن هستند وگزینه های غلط آن هایی نباشند که از نظر دستوری تنه سوال راکامل نکنند. |
قواعد تهيه سؤالهاي صحیح – غلط
|
ردیف |
قو ا عــــــد |
|
1 |
حتی الامکان ساده و مختصر نوشته شوند . |
|
2 |
طول سؤالهاي درست و سؤالهاي نادرست حتی الامکان هم اندازه باشند . |
|
3 |
از کاربرد کلماتی مانند«همه»،«بعضی وقتها»،«غالبا»، «هرگز»و...بپرهیزید . |
|
4 |
از کاربرد جمله ها ی منفی ، بویژه جمله ها ی دو بار منفی اجتناب شود . |
|
5 |
از کاربرد کلماتی مانند معمولا یا به طور کلی که راهنمای خوبی برای سؤالهاي درست هستند اجتناب کنید . |
|
6 |
درستی یا نادرستی جملات برای کسانی که موضوع سؤال را یاد گرفته اند آشکار باشد . |
|
7 |
بهتراست تعداد جمله های نادرست اندکی بیشترازتعداد جمله های درست باشد . |
|
8 |
جمله ها عینا از روی جملا ت کتاب نوشته نشوند. (با عبارات تازه وبه شیوه های نو بنویسید. ) |
|
9 |
هر جمله فقط به یک هدف آموزشی مهم مربوط باشد . |
قواعد تهيه سؤالهاي كوتاهپاسخ
|
رديف |
قو ا عــــــد |
|
1 |
هرسؤال بايد برای سنجش یک هدف آموزشی طرح شود. |
|
2 |
صورت سؤال را طوري بنويسيد كه با يك كلمه، عدد، فرمول ،عبارت یا جمله ی کوتاه جواب داده شود وتنها يك جواب درست داشته باشد. |
|
3 |
در سؤالهاي عددي واحد مقياس و ميزان دقتي را كه در محاسبات بايد رعايت شوند مشخص كنيد.متال :مساحت ؤميني به طول 500متر چند هکتار است ؟ |
|
4 |
در سؤالهاي كامل كردني، جاي خالي بايد مطالب مهم را شامل شود. |
|
5 |
در سؤال هاي كاملكردني، تعدادزيادي جاي خالي منظور نكنيد.گاه ازدوجا خالی استفاده می شود آن هم درشرایطی که صورت سئوال هیچ گونه ابهامی درآن نباشد. |
|
6 |
جاي خالي سؤال كاملكردني را تا آنجا كه امكان دارددر قسمت پاياني سؤال قرار دهيد. |
|
7 |
در سؤالهاي كاملكردني، از كاربرد اشاراتي كه منجربه حدس زدن پاسخ می شود خودداري كنيد.مثال افراد دوربین اجسام (دور)راخوب می بینند. |
|
8 |
صورت سؤال را با نقل عين جملات كتاب ننويسيد. |
|
9 |
طول همه فواصل خالی یکسان باشد . |
قواعد تهيه سؤالهاي تشريحي
|
رديف |
قو ا عــــــد |
|
1 |
با رسم جدول مشخصات آن درس، دقت كنيد كه سؤالها به طور مستقيم به هدفهاي آموزشي مربوط شوند. |
|
2 |
سؤالهاي تشريحي را تنها به اندازهگيري هدفها یی محدود كنيد كه با ساير انواع آزمونها به خوبي قابل اندازهگيري نيستند(براي اندازه گیری هدف های دانش از سئوال های تشریحی استفاده نکنید) |
|
3 |
صورت سؤالها را با عبارات وكلمات واضح مثل «تعريف كنيد» ،« خلاصه کنید» ، «حل کنید» ،«طبقه بندی کنید» و... بنويسيد واز كلمات« بحث كنيد »،« بررسی کنید»و... استفاده نکنیدو درکاربرد کلمات «توضیح دهید» و«مقایسه کنید» بهتر است منظور خود رابه صراحت بیان کنید |
|
4 |
ازکاربرد کلمات« چه کسی»،«چه وقت»،«کجا»و... بپرهیزید.از كلمات «چرا»، «چگونه» ،«به چه دليل» و... استفاده كنيد. |
|
5 |
تا حد امكان از سؤالهاي تازه و موقعيتهاي جديد استفاده كنيد. |
|
6 |
در مورد سؤالهاي مربوط به موضوعات و عقايد بحثانگيز از آزمون شونده خواسته شود تا شواهد لازم براي مستند كردن عقيده انتخابي را بيان كند. |
|
7 |
براي پاسخ دادن به سؤالها زمان كافي در نظر بگيريد. |
|
8 |
عواملي راكه در ارزشيابي آزمونهاي تشريحي دخالت خواهيد داداز پيش تعيين و به اطلاع آزمون شوندگان برسانيد.مثل نكات دستوری،خوش خطی، املای درست کلمات |
منبع: غلامحسین پناهنده
